Aankondiging 18 april 2026 FraeylemaborgOp 18 april 2026 organiseert het Nut Hoogezand-Sappemeer de algemene ledenvergadering van het landelijk Nut op het landgoed De Fraeylemaborg. Na de vergadering zal er voor de aanwezigen een rondleiding worden verzorgd in de borg, tegenwoordig een museum.

Deze borg in Slochteren vormt tegenwoordig een museum en een mooie parel binnen het Nederlandse culturele erfgoed. Het gebouw vindt zijn oorsprong in de middeleeuwen. Het was vóór 1300 al aanwezig als een versterkt steenhuis of stins. In de 16e en 17e eeuw kreeg de borg grotendeels zijn huidige vorm. De naam Fraeylemaborg duikt voor het eerst expliciet op in 1649. De borg was eeuwenlang nauw verbonden met invloedrijke adellijke en patricische families, die zowel politiek als economisch een belangrijke rol speelden in de regio Duurswold.

Het landgoed rondom de borg beslaat ongeveer 31 hectare. Oorspronkelijk werd het park rond 1700 aangelegd in barokke stijl, met strakke lijnen en zichtassen naar voorbeeld van Versailles. Rond 1800 werd dit omgevormd tot een landschapspark in vroege Nederlandse landschapsstijl, met slingerpaden, vijvers en romantische elementen. Deze aanleg had grote invloed op de ontwikkeling van soortgelijke tuinen in Groningen. De lange middenlaan, gericht op de borg, is nog altijd een bepalend element. Het park staat bekend als het Slochterbos en werd een geliefde bestemming voor dagjesmensen.

In de loop der eeuwen wisselde de borg meerdere malen van eigenaar. Vanaf het midden van de 16e eeuw kwam zij in handen van de familie Rengers, die het gebouw aanzienlijk uitbreidde en versterkte. In deze periode speelde de borg ook een strategische rol vanwege haar ligging aan belangrijke handelsroutes. Na financiële problemen kwam de borg eind 17e eeuw in bezit van Henric Piccardt, een diplomaat en grootgrondbezitter. Ook zijn familie kreeg later te maken met economische tegenslagen, wat leidde tot verkoop in 1781.

De nieuwe eigenaar, Hendrik de Sandra Veldtman, liet de verwaarloosde borg grondig restaureren en moderniseren. Hoge financiële lasten maakten voortzetting ook voor latere eigenaren echter onmogelijk. In 1972 werd de borg verkocht aan de Gerrit van Houten Stichting; de inboedel werd grotendeels geveild en archieven werden ondergebracht bij de Groninger Archieven.

 

Tegenwoordig is de borg een beschermd rijksmonument en is het een museum.  Bezoekers krijgen er via stijlkamers een beeld van het wonen van adel en elite tot het midden van de 20e eeuw. Daarnaast worden kunstcollecties getoond. Het koetshuis biedt ruimte aan wisselende exposities en het park is vrij toegankelijk. Zo vervult de Fraeylemaborg nu een publieke en culturele functie, terwijl haar rijke geschiedenis zichtbaar en beleefbaar blijft.